[~]> # Gökmen Görgen ;-)

İlk beta sürümde benim en çok canımı sıkan şey, KDE kütüphanelerini kullanan programların sistem çekmecesine yerleşemiyor olmasıydı. Buna en iyi örnek Paket Yöneticisi ve Ağ Programcığı olabilir. Fakat bugün yeni çıkan Hopper kod isimli beta sürümünü[1] paketleyip yükler yüklemez ilk işim bu hatayı denetlemek oldu. Sonuç mükemmel! Birtakım güzelleştirmeler ve az da olsa bir kısım Türkçe çevirilerinin eklenmiş olması benim açımdan mutluluk verici bir şey.

Diğer taraftan, çevirilerdeki iyileştirmelerin beta2 sürümüne yetişememiş olması benim için biraz can sıkıcı oldu. Beta3′e kadar tekrar temel bileşenlerin çevirilerini ele alıp göndereceğiz. Bunun dışındaki tek sorunumuz ise, Pardus’ta Xfce-4.4.3′ten 4.6 sürümüne geçiş, değişen yapılandırma araçları nedeniyle az biraz sancılı olacak. Umarım kısa zamanda çözümünü bulur ve uygularım.

Beta3′te daha fazla Türkçe desteği olması dileğiyle, bizi izlemeye devam edin.

—-

[1]: http://www.xfce.org/about/news?id=18

Nedense Linux’ta font meselesi biraz can sıkıcı oluyor. O kadar uğraşı, didinme; ama bir yerde kendi yaptığımız fontconfig gene patlak veriyor illa ki. Üstelik bu ayarlamalar bazen masaüstü yöneticisine göre de farklılık gösterebiliyor.

En sonunda pes edip Xfce-4.4.3 sürümünden 4.6′ya tekrar geçiş yaptım. Gözüm fontlara öyle alışmış ki, yeni sürüme geçişte fontların biraz daha güzelleştiğini gördüm. Tuhaf! Sanki bu iş ~/.fonts.conf ile olacak iş değilmiş gibi geldi birden. Belki de doğrudur; çünkü Archlinux’ta cleartype yamalı freetype2, fontconfig, cairo ve ilgili kütüphaneleri kullanırdım ve neredeyse Mac Os X font rendering biçiminin birebir aynısını elde edebiliyordum.

Neyse ki, Xfce-4.6′daki font rendering olayını yeterli bulup “Gene ne pislikle karşılaşacağım?” derken, qt uygulamalarındaki yazıtipi yumuşatmanın yalan olduğunu gördüm:

Bunu da genel bir rgb konfigürasyonuyla çözebileceğimi umdum:

<?xml version=”1.0″?>
<!DOCTYPE fontconfig SYSTEM “fonts.dtd”>
<fontconfig>
<match target=”font”>
<edit name=”rgba” mode=”assign”>
<const>rgb</const>
</edit>
</match>
</fontconfig>

Bu satırları ~/.fonts.conf dosyasına kaydettikten sonra elde ettiğim sonuç tatmin edici:

Pardus, PulseAudio’ya 2008 sürümüyle geçiş yapmıştı. Kimilerince çok erken bir geçiş oldu, kimilerince de tamamen gereksiz bir girişim olarak algılandı vesaire.. Biz onu bunu bırakalım, neticesinde Pardus PulseAudio kullanıyor ve daha iyi bir alternatifi olmadığı sürece de kullanmaya devam edecek gibi gözüküyor.

Ama iş, Pardus’un PulseAudio’ya geçişiyle de bitmiyor; var olan paketlerin PulseAudio uyumlu olarak konfigüre edilmesi, gerekirse paketlenip tekrar derlenmesi gerekiyor. Nitekim, geçen hafta Mpd’nin –disable-pulse olarak derlenip paketlendiğini farkettim ve hemen düzelttim. Fakat PulseAudio’da Mpd için bir iki ayar daha yapmak gerekiyormuş. Onun için Pardus Viki’ye kısa bir kurulum & kullanım belgesi ekledim. Umarım işinize yarar:
http://tr.pardus-wiki.org/MPD

Xfce 4.6′ya doğru hızla yol alırken, bugün bayramımız için 4.4.3 sürümü çıkarıldı desem kim inanır? Şaka bir yana, Xfce projesinin başyazarı Olivier Fourdan, 4.6 sürümü için yapılan yoğun çalışmaya rağmen, Xfce’nin kararlı sürümünü kullanan (4.4.2) bilgisayar kullanıcılarını unutmadı ve bir nevi bakım sürümünü bize eposta listesi yoluyla 2 gün önce bildirdi. Az biraz Xfce 4.6′nin izlerini bu bakım sürümünde göreceğiz diye beklerken, Pardus için paketini yapıp kurduğumda boşuna ümitlendiğimi farkettim. Sürpriz anlayışları gerçekten takdire değer.

Peki, Xfce 4.4.3 sürümünde neler değişti? Değişiklikler en çok, yeni çevirilerin dahil edilmesi ve Xfce bugzilla’sında belirtilen bugların giderilmesi üzerine. Değişiklikler listesinin tamamını şuradan okuyabilirsiniz:

http://www.xfce.org/documentation/changelogs/4.4.3

Hepimizin Cumhuriyet Bayramı kutlu olsun.

Önce, Pardus kullanıcıları eposta listesindeki bir kullanıcının sorusuna cevap olarak yazdığım epostayı paylaşayım:

http://liste.pardus.org.tr/pardus-kullanicilari/2008-October/044281.html

“Xfce ile ilgili gelişmeler sürecek mi?” sorusuna nasıl cevap versem, bilemedim. Belki Pardus’ta, Xfce paketleriyle -bu aralar- ilgilenen tek geliştirici olmam bu sorunun sorulma nedeni olabilir; ama aslında tek değilim, bunu hissedebiliyorum ve diğer geliştiriciler ve Xfce kullanıcıları da sağolsunlar, desteklerini esirgemiyorlar.

Xfce’nin 4.6_beta1 sürümü çoktan paketlendi; fakat kararlı olmayışı sebebiyle depoya alınmadı. Bu sırada, “Acaba ben ne yapabilirim?” diye düşünerek, üç dört öğelik bir liste oluşturdum. Bu öğelerden en yüksek aciliyeti olan ve katkılarınızı beklediğim bir öğe var: Çeviriler.

“Xfce zaten yeteri kadar çevrilmiş görünüyor?”, “Yüzde 10′luk çevrilmeyen kısım için mi aciliyet gerekli?” gibisinden sorular sormanıza mahal vermeden hemen yanıtı yazalım: Xfce çok değişti! Gerek araçlarıyla, gerek tasarımı ve özellikleriyle bir çok şey yeniden kodlanmış ve yeni özellikler kazandırılmış. Dolayısıyla da çeviriler açısından tekrar dibe batmış durumdayız. Eğer İngilizce’nize güveniyorsanız ve daha önce de program çevirisi deneyiminde bulunduysanız, katkılarınızı bekliyoruz.

Dağıtım kısıtlaması kesinlikle söz konusu değildir. İşte birinci derece önemli çeviri listemiz: http://www.google.com/notebook/public/13750787013636456090/BDSMKQgoQ7pbK2tAj.

Evet, şimdilik çok az görünüyor; ama bunlar çok önemli çeviriler. Bunların hemen ardından da, goodies etiketli Xfce programlarının çevirisine el atmayı umuyoruz. Kaç tane goodies etiketli program olduğunu merak edenler şuraya bakabilir: http://goodies.xfce.org/releases/

Çeviri yapmak isteyenler bu yazıya, neyi çevirmek istediklerini yazarak yorum olarak belirtebilirler.

Yaklaşık bir ay önce, Xfce4.6′nin Pinkie, yani ilk alfa sürümü yayınlanmıştı ve bu haberi alır almaz, Playground’umda paketlemeye başlamıştım. Daha sonra, ozgurlukicin.com‘da Ali Işıngör bu haberi yayınlamıştı. Açıkçası Xfce’nin sadelik ve basitlik amacından sapmayışını çok takdir ediyorum; fakat bazı öyle şeyler var ki, mutlaka bir masaüstü yöneticisinde olması gerekiyor. Masaüstünde biriken dosya ve dizinleri tek tek seçmenin nasıl bir işkence olduğunu bilen bilir. Bu sebeple de Thunar’ın varlığına şükreder dururuz.

2 gün önce de Xfce 4.6′nın Fuzzy, yani ilk beta sürümü yayınlandı ve yine o gece paketleyip playground’umda pisi inşa dosyalarımı güncelledim. Farkettiğim yenilikler:

* Masaüstünde birden fazla dosya veya dizini kare içine alıp çoklu seçim yapabiliyoruz artık! Oh be!

* Ev dizini, Sistem ve Çöp gibi klasörleri ekleyip kaldırabiliyoruz. Bu özellik bana Windows’taki masaüstü öğelerini hatırlatıyor. Kötü bir benzetme olacak ama öyle..

* Alfadaki yapılan Xfce4 menü ve panel yeniliklerindeki hataların birçoğu şimdiden giderilmiş gibi görünüyor. En azından yeni bir paket yüklerken Xfce4 menüsü patlamıyor.

* Uygulama arayıcı (xfce4-appfinder), ses yöneticisi (xfce4-mixer) ve diğer ayar pencereleri yanılmıyorsam glade ile tasarlanmış ve çok daha işlevsel hale gelmişler.

* Panel uyarıları çok tatlı. Pencere kenarlığının yanıp sönmesi, paneldeki pencere butonlarının göz tırmalayacak şekilde değil de, sakin ve yavaş bir şekilde renklenmesi acayip hoşuma gitti.

* Pardus’un paket yöneticisi, ağ yöneticisi, servise yöneticisi ve benzeri diğer ekipmanlarının bir çoğu artık menüye yerleşiyor.

Yalnız yeni beta sürümünde bu kadar yenilik ve bu kadar kararlılık görünce, hemen aksaklıklarını bulmak için sistemi zorlamaya başladım. En sonunda package-manager’in ve zannedersem diğer sistem çekmecesini kullanan qt uygulamalarının (veya kde), sistem çekmecesine yerleşemediğini farkettim. Diğer taraftan da, klavye kısayollarının henüz ayarlanmamış olduğunu gördüm, örneğin alt f2′nin xfrun4 çalıştıracak şekilde ayarlanmamış olması. Bunun için ayar yöneticisi’nden klavye ayarlarına girerek istediğiniz kısayolu, istediğiniz tuş kombinasyonuna atayabilirsiniz.

Neticesinde, bu dezavantajlar nedeniyle henüz depoya aktarmamız mümkün değil. Sadece çok az kaldığını müjdeleyelim size. Azıcık sabır =)

Kimden linux ekran görüntüleri

Kimden linux ekran görüntüleri

Kimden linux ekran görüntüleri

Özgürlük İçin E-dergisi Haziran sayısında[1], Xfce’nin kurulumu ve kullanımı ile ilgili bir makale yazmıştım. Yazık ki, yazı biraz Slim giriş yöneticisinin depoya girişine kesin gözüyle bakmam nedeniyle, tek bir noktasında yanıltıcı olmuştu ve Xfce kullanıcıları da, “Slim depoda yok.” diyerek sorunlarını dile getirmişlerdi[2]. Slim’in depoya girememesinin sebebi, Pardus’un ihtiyaçlarını karşılayamayacak kadar basit ve bu tür ihtiyaçları karşılayabilmek için de deli gibi yamalamanın gerekli oluşuydu.

Nedir bu ihtiyaçlar diye soracak olursanız.. Bildiğiniz gibi Pardus araçları, 2008.0 sürümüyle PolicyKit & Dbus desteklemeye başladı ve biz Xfce kullanıcıları birden network-manager, package-manager ve benzeri uygulamaları kullanamaz olduk. PolicyKit, programların kullanım ve işlem izinlerini; gücünü dbus’tan alarak sistem genelinde evrenselleştiriyor. Bunu, en iyi şu görüntü ile anlayabilirsiniz:

http://cekirdek.pardus.org.tr/~bahadir/files/comar-pk.mpeg

PolicyKit, aynı zamanda harici disklerinizi, usb belleklerinizi kullanabilmeniz için gerekli izinleri de paylaştırmaktadır, ve hatta PolicyKit olmadan sisteminizi X oturumunu kullanarak yeniden başlatamıyor, kapatamıyorsunuz (işte bu yüzden Slim, playground’umda beklemededir). Bu nedenle PolicyKit, bir masaüstü oturumu için olmazsa olmaz bir niteliğe sahiptir.

Xfce’de Policykit’i çalıştırabilmek için -şimdilik- kdebase paketine, daha doğrusu kdebase paketinin içinden çıkan kdm giriş yöneticisine ihtiyacımız var. Sırayla şu adımları uygulayın:

1. Eğer kdebase servisi pasifse, sistem açılışında çalışacak şekilde ayarlayın:
   # service kdebase on
2. Xfce menüsü > Ayarlar > Açılışta Çalıştırılan Uygulamalar seçeneğini seçin ve oraya yeni bir uygulama ekleyin. Kafanıza göre isim ve açıklama girin; ama Komut satırı şu şekilde olmalı:
   /usr/libexec/policykit-kde –no-exit
3. Sisteminizi yeniden başlatın.

Evet, adımlarımız bu kadar. Bundan sonra Ağ Programcığı, Paket Yöneticisi gibi programları kullanabiliyor olmanız gerekiyor.

Diğer taraftan, aşağıdaki görüntüyle küçük bir sürprizimizi paylaşalım:

Eh Firefox’u açık unutunca, X oturumu doğal olarak biraz geç açılıyor.
KDM mi? Hayır değil =)

—-
[1] http://www.ozgurlukicin.com/e-dergi/
[2] http://www.ozgurlukicin.com/forum/nasil/1551/?page=1

Temel Bilgi Teknolojileri dersinde hocamdan böyle bir soru gelmişti, hep sıklıkla duyduğum şeyi o an birden anlamsız bulmaya başlamıştım: “Ekran koruyucu.. ekranı korur? Ne saçma ya? Ekranı niye korusun? Screen Saver? Allah Allah ne mantıksız..”

Neyse. Bir ara geliştirici eposta listelerimize, şaka yollu olarak “İçtim ben” mesajları düşüyordu[1], bilen bilir. Böylece bilgisayarı açık bir halde bırakıp gitmenin ne derece korkunç bir “HACKING” yöntemi olduğunu gözlemlemiş olduk. Sizce de öyle değil mi, bir sitenin sunucusunun açık dizin izinlerinden faydalanıp, “Bu site hacklenmiştir” şeklinde tarayıcımıza yazı yazdırmak nasıl bir HACKING ise (aslında ona hacking denmiyor; ama şimdi konuyu saptırmayayım), bilgisayarı öylece bırakıp gitmek de bir nevi açıktır.

KDE’nin zannedersem kendi ekran kilitleme ve ekran koruyucu modu var. Xfce içinse xscreensaver isimli programı kullanabilirsiniz. Sadece iki adımlık iş:

1) “sudo pisi it xscreensaver” ile gerekli programı kur.
2) Tuvalete gittiğinde, bilgisayarın başından kalktığında, “ctrl + alt + delete” tuş kombinasyonunu kullan.

Dipnot: Ekran korucuyu sistemi kilitler. Gönül rahatlığıyla tuvalete gidebilmemiz için. Tabi benim fikrim..

—-
[1]: http://liste.pardus.org.tr/gelistirici/2008-July/012741.html

Pardus kanalına girip, “Merhaba, benim bilgisayarımda ses problemim var.” veya benzeri bir sorunu paylaştığınız zaman sizden çoğunlukla ilk istenen, /sysinfo çıktısı oluyor. Bu çıktı ile, sisteminizin donanımının, çekirdek bilgilerinin vesaire kısa bir özetini diğer insanlarla paylaşmış oluyorsunuz. Irc istemcisi olarak Xchat kullanıyorsanız, contrib deposundaki xchat-xsys’yi kurmanızı tavsiye ederim:

sudo pisi it xchat-xsys

Sistem bilgilerini yollamak için, #pardus kanalında /SYSINFO yazmayı deneyin.

Sistem bilgileri hakkında ayrıntılı bilgi yollamanın ikinci yolu ise hardinfo programını kullanmak. O da contrib deposunda yerini aldı:

sudo pisi it hardinfo

Programın ana penceresindeki Generate Report butonu, sisteminizin bilgilerinin html çıktısını vermektedir. Dilerseniz kendi sunucunuza bu html’yi gönderip, diğer kullanıcılar veya ilgilenenlerle sistem özelliklerini gerekli durumlarda paylaşabilirsiniz. Nasıl yapacağınız üzerine örnek bir videoyu buraya ekledim:

Hardinfo on Pardus from Gökmen Görgen on Vimeo.

Dipnot: Hardinfo’da dağıtım ile ilgili bilgileri doğru yansıtmadığını daha dün farkettim. Bugün yamasını yaptım, kısa zamanda depoda yerini alır =)

Biz katkıcılar, Pardus’un hatalarını yakalayabilmek için Pardus’u normal bir kullanıcıdan daha fazla kurcalıyoruz. Doğrusu her katkıcı, suyunu çıkarana kadar programları silip kaldırmayı, uzun süre güncellememeyi, 20 tane programı aynı anda çalıştırmayı deniyor mudur, bilmiyorum; ama Xfce tutkunu olduğum için, denemelerimi de hep o yönde yapıyorum.

Geçen gün aklıma geldi ve kde-i18n-* ile glibc-language* dil paketlerini kaldırmayı denedim. Sonra bir an, Xfce’de dil ayarlarını nereden değiştireceğim üzerine kara kara düşünmeye başladım. Dil paketleri olmadığı için KDM varsayılan dil olarak İngilizce ayarlıyor ve Xfce açılırken de İngilizce seçilmiş bir şekilde açılıyor.

Sinirlendim, Tasma zaten genellikle KDE’ye has bir şey olduğu için kullanamıyorum. O sinirle kdebase‘i de sildim! KDM de gitti. Dil de İngilizce olarak kaldı, çattık belaya..

Ama daha dur bakalım, bizim müdürümüz vardı ya hani sistem açılışından, gerekli ayarlamaları yapmasından sorumlu müdürümüz.. /boot/grub/grub.conf dosyasında kernel satırına müdüre şunları tembih ettim:

mudur=language:tr;keymap:trq

Bu kadarcıkmış. Sistemi yeniden başlattığımda, Türkçe’yi ne kadar özlediğimin ayırdına vardım :-P